Als je last hebt van wazig zicht of hoofdpijn na langdurig lezen, kan astigmatisme de boosdoener zijn. Deze veelvoorkomende oogaandoening treft miljoenen mensen wereldwijd, maar velen weten niet precies wat het inhoudt. In dit artikel duiken we dieper in de wereld van verschillende soorten astigmatisme en hoe ze worden gediagnosticeerd. We leggen ook uit waarom het cruciaal is om een oogarts of optometrist te raadplegen als je vermoedt dat je last hebt van deze aandoening.
Of je nu net gehoord hebt dat je astigmatisme hebt of gewoon meer wilt weten over deze oogaandoening, deze blog biedt je alle informatie die je nodig hebt. We nemen je mee langs de verschillende vormen van astigmatisme, van regelmatig tot onregelmatig, en leggen uit hoe elke vorm jouw zicht kan beïnvloeden. Daarnaast kijken we naar de nieuwste diagnostische technieken die oogartsen gebruiken om astigmatisme nauwkeurig vast te stellen.
Wat is astigmatisme
Definitie en oorzaak
Astigmatisme is een oogaandoening waarbij het hoornvlies of de ooglens een onregelmatige kromming heeft. Dit zorgt ervoor dat lichtstralen die het oog binnenkomen niet correct op één punt op het netvlies samenkomen, wat leidt tot een verstoord zicht. In tegenstelling tot een perfect rond oog, heeft een oog met astigmatisme meer een ovale vorm, vergelijkbaar met een rugbybal.
Symptomen van astigmatisme
De meest voorkomende symptomen van astigmatisme zijn wazig zicht, hoofdpijn na langdurig lezen of werken op een beeldscherm, vermoeide ogen en het samenknijpen van de ogen om scherper te kunnen zien. Deze klachten kunnen variëren in intensiteit, afhankelijk van het type en de ernst van het astigmatisme.
De verschillende soorten astigmatisme
Regelmatig astigmatisme
Regelmatig astigmatisme is de meest voorkomende vorm. Hierbij heeft het hoornvlies een gladde maar ovale vorm. Dit type astigmatisme is relatief eenvoudig te corrigeren met een bril of contactlenzen. Bij regelmatig astigmatisme is de kromming van het hoornvlies in één richting sterker dan in de andere, maar de kromming zelf is consistent over het hele oppervlak.
Onregelmatig astigmatisme
Onregelmatig astigmatisme wordt gekenmerkt door een onregelmatig gevormd hoornvlies. Dit kan het gevolg zijn van aandoeningen zoals keratoconus, waarbij het hoornvlies dunner wordt en een kegelvorm aanneemt. Deze vorm van astigmatisme is moeilijker te corrigeren en vereist vaak speciale contactlenzen of in sommige gevallen zelfs chirurgische ingrepen.
Myopisch astigmatisme
Bij myopisch astigmatisme vallen de lichtstralen vóór het netvlies, zoals bij bijziendheid (myopie). Dit zorgt ervoor dat voorwerpen op afstand wazig lijken.
Hypermetropisch astigmatisme
Bij hypermetropisch astigmatisme vallen de lichtstralen achter het netvlies, zoals bij verziendheid (hypermetropie). Dit leidt tot problemen bij dichtbij kijken, zoals lezen of werken aan een computer.
Gemengd astigmatisme
Gemengd astigmatisme is een combinatie van myopie en hypermetropie in hetzelfde oog. Hierbij vallen sommige lichtstralen vóór het netvlies en andere erachter, wat resulteert in zowel wazig zicht dichtbij als veraf. Dit type is complexer om te corrigeren en vereist vaak maatwerk in brillenglazen of contactlenzen.
Diagnose van astigmatisme
Het diagnosticeren van astigmatisme vereist gespecialiseerde technieken om de kromming van het hoornvlies en de lens nauwkeurig te meten:
Keratometrie
Keratometrie meet de kromming van het centrale deel van het hoornvlies. Dit onderzoek kan regelmatig astigmatisme detecteren door te analyseren hoe licht wordt gereflecteerd op het hoornvliesoppervlak.
Corneale topografie
Corneale topografie brengt de volledige vorm van het hoornvlies in kaart. Deze techniek is essentieel voor het opsporen van onregelmatig astigmatisme en aandoeningen zoals keratoconus. Het resultaat is een gedetailleerde ‘landkaart’ die zelfs kleine onregelmatigheden zichtbaar maakt.
Refractieonderzoek
Tijdens een refractieonderzoek kijkt de patiënt door verschillende lenzen terwijl de oogarts of optometrist bepaalt welke combinatie het beste zicht oplevert. Dit onderzoek helpt bij het voorschrijven van brillen of contactlenzen.
Pentacam-technologie
Moderne diagnostische apparatuur zoals de Pentacam maakt gebruik van roterende Scheimpflug-camera’s om zowel het voor- als achtervlak van het hoornvlies te analyseren. Deze technologie biedt een completer beeld van de oogaandoening en kan zelfs subtiele vormen van astigmatisme detecteren die met traditionele methoden mogelijk onopgemerkt zouden blijven.
Conclusie
Astigmatisme komt in verschillende vormen voor, elk met eigen kenmerken en uitdagingen voor correctie. Van regelmatig tot onregelmatig, en van myopisch tot hypermetropisch, elke vorm vereist een specifieke aanpak. Moderne diagnostische technieken zoals corneale topografie en OCT-scan (Optical Coherence Tomography) spelen een cruciale rol bij het nauwkeurig vaststellen van de aandoening.
Gezien de complexiteit en het belang van goede oogzorg is het essentieel dat mensen met symptomen van astigmatisme een oogarts of optometrist raadplegen. Alleen een professional kan een grondige evaluatie uitvoeren en een gepersonaliseerd behandelplan opstellen. Of het nu gaat om een eenvoudige brilcorrectie of een meer geavanceerde behandeling, tijdige en accurate diagnose is de sleutel tot optimale oogzorg. Aarzel dus niet om professioneel advies in te winnen als je vermoedt dat je last hebt van astigmatisme.
Veelgestelde vragen
Ja, astigmatisme kan in sommige gevallen verergeren naarmate je ouder wordt. Regelmatige controles bij een oogarts zijn daarom belangrijk om eventuele veranderingen tijdig op te sporen en je correctie aan te passen.
Astigmatisme kan niet worden genezen, maar het kan wel effectief worden gecorrigeerd met brillen, contactlenzen of in sommige gevallen met laser-oogchirurgie. De juiste behandeling kan je zicht aanzienlijk verbeteren.
Er zijn online tests beschikbaar die een indicatie kunnen geven van astigmatisme, maar deze zijn niet zo nauwkeurig als professionele diagnostische methoden. Voor een betrouwbare diagnose is het altijd aan te raden om een oogarts of optometrist te bezoeken.
